الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشه‌اى

5

رساله عمليه هداية المتقين (به انضمام رساله مضاربه و مسائل ديگر روز) (فارسى)

چهارم - ديدن در رسالهء مجتهد ، در صورتى كه انسان به درستى آن رساله اطمينان داشته باشد . مسأله 6 - تا انسان يقين نكند كه فتواى مجتهد عوض شده است مىتواند به آنچه در رساله نوشته شده عمل نمايد ، و اگر احتمال دهد كه فتواى او عوض شده جستجو لازم نيست . مسأله 7 - اگر مجتهد اعلم در مسأله‌اى فتوا دهد مقلد آن مجتهد يعنى كسى كه از او تقليد مىكند نمىتواند در آن مسأله به فتواى مجتهد ديگر عمل كند ولى اگر فتوا ندهد و بفرمايد احتياط آن است كه فلان طور عمل شود ، مثلًا بفرمايد : احتياط آن است كه در ركعت سوم و چهارم نماز سه مرتبه تسبيحات اربعه يعنى ( سُبْحانَ اللّهِ وَ الحَمْدُ لِلّهِ وَ لا الهَ الَّا اللّهُ وَ اللّهُ اكْبَرُ ) بگويند ، مقلد بايد به اين احتياط كه احتياط واجبش مىگويند عمل كند و سه مرتبه بگويد ، و يا به فتواى مجتهدى كه علم او از مجتهد اعلم كمتر و از مجتهدهاى ديگر بيشتر است عمل نمايد ، ولى اگر مجتهد بعد از فحص كامل از دليل ، فتواى به احتياط دهد نمىشود به غير رجوع كرد و اگر با نبود حوصلهء فحص احتياط كند مىشود به غير او رجوع كرد ، بنابراين در صورتى كه مىشود احتياط را رجوع كرد اگر مجتهد دوم يك مرتبه گفتن را كافى بداند ، مىتواند يك مرتبه بگويد ، و همچنين است اگر مجتهد اعلم بفرمايد مسأله محل تأمل و يا محل اشكال است . مسأله 8 - اگر مجتهد اعلم بعد از آنكه در مسأله‌اى فتوا داده احتياط كند مثلًا بفرمايد ظرف نجس را كه يك مرتبه در آب كر بشويند پاك مىشود اگر چه احتياط آن است كه سه مرتبه بشويند ، مقلد او نمىتواند در آن مسأله به فتواى مجتهد ديگر رفتار كند ، بلكه بايد يا به فتوا عمل كند يا به احتياط بعد از فتوا كه آن را احتياط مستحب مىگويند عمل نمايد . مسأله 9 - اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مىكند از دنيا برود بايد از مجتهد زنده تقليد كند و كسى كه در مسأله‌اى به فتواى مجتهدى عمل كرده بعد از مردن او نيز مىتواند باقى بر تقليد او باشد اگر مساوى با زنده باشد و اگر اعلم باشد بقاء واجب است .